صندوق یوتیلیتی کیان چیست؟بررسی فرصت های سرمایه گذاری

صندوق یوتیلیتی کیان یکی از ابزارهای نوین سرمایه‌گذاری در بازار اوراق بهادار ایران است که تمرکز اصلی آن بر بخش یوتیلیتی خواهد بود. صندوق یوتیلیتی کیان پاسخی هدفمند به سرمایه‌گذارانی است که تمایل دارند در بخش یوتیلیتی و زیر ساخت کشور سرمایه‌گذاری کنند. در این مقاله قصد داریم بصورت جامع و کاربردی به بررسی فرصت های سرمایه گذاری در بخش یوتیلیتی در بازار سهام و صندوق یوتیلیتی کیان بپردازیم.

معرفی صندوق یوتیلیتی کیان

صندوق یوتیلیتی کیان، یک صندوق سهامی بخشی است که تمرکز اصلی آن بر شرکت‌های یوتیلیتی همانند نبروگاه‌های برق و یوتیلیتی‌های چندگانه است. صندوق بخشی، به این معنی است که سبد دارایی صندوق سرمایه‌گذاری باید بر اساس بخش خاصی از بازار اوراق بهادار باشد. صندوق یوتیلیتی بر اساس اساس نامه تنها می‌تواند سهامی را در سبد دارایی خود داشته باشد که در بخش یوتیلیتی بازار سرمایه باشند. این صندوق مدیریت فعال دارد، یعنی مدیریت صندوق می‌تواند بر اساس شرایط بازار، سبد دارایی صندوق را بصورت فعال تغییر دهد تا بتواند علاوه بر کاهش ریسک سرمایه‌گذاری، به افزایش سوددهی صندوق کمک کند.

مفهوم یوتیلیتی در بازار سهام

در ادبیات اقتصادی کلمه‌ی یوتیلیتی برای شرکت‌هایی بکار برده می‌شود که خدمات زیر بنایی و ضروری ارائه می‌دهند. مهم‌ترین مصادیق یوتیلیتی در اقتصاد عبارت‌اند از برق، آب، گاز، بخار آب و حامل‌های انرژی.

ویژگی شرکت‌های یوتیلیتی

شرکت‌هایی که در بخش یوتیلیتی فعالیت دارند، عموما چند ویژگی مشترک دارند. این ویژگی‌ها عبارت‌اند از:

درآمد پایدار و قابل پیش بینی

شرکت‌های یوتیلیتی به دلیل اینکه نیازهای حیاتی و ضروری جامعه و سایر شرکت‌های تولیدی را تامین می‌کنند، همواره برای خدمات و محصولات آن‌ها در جامعه تقاضا وجود دارد. از این رو چنین شرکت‌هایی سودآوری مستمر و پایدار داراند.

در برابر نوسانات کوتاه مدت اقتصادی مصون هستند

شرکت‌هایی که در بخش یوتیلیتی فعالیت می‌کنند، در برابر نوسانات کوتاه مدت اقتصادی مصون هستند. چون برنامه‌ریزی، افزایش تولید یا کاهش سطح تولیدات چنین شرکت‌هایی بسیار زمان‌بر است و در کوتاه مدت نمی‌توانند نوسانات بسیاری در بحث میزان تولید داشته باشند.

سرمایه اولیه‌ی بالا

شرکت‌هایی که محصولات یوتیلی تولید می‌کنند، برای تاسیس آن‌ها به سرمایه‌ی بسیار بالایی نیاز است. به همین دلیل حتی برخی از شرکت‌های خصوصی توانایی تاسیس چنین شرکت‌های زیر بنایی را ندارند.

ارتباط مستقیم با سیاست‌های کلان سیاسی

محصولاتی که چنین شرکت‌هایی تولید می‌کنند، جزو محصولات حیاتی و بسیار ضرروری در زندگی مردم و سایر شرکت‌های تولیدی هستند. به همین دلیل است که شرکت‌های یوتیلیتی همواره در مرکز توجه سیاست‌های اقتصادی و سیاسی دولت‌ها قرار دارند.

معرفی بخش یوتیلیتی

فعالیت اصلی بخش یوتیلیتی شامل ارائه خدمات حیاتی (برق، گاز، بخار و ...) به صنایع بزرگ و شبکه برق ایران است. به طور کلی، بخش یوتیلیتی را می‌توان از دو منظر نیروگاه‌ها و یوتیلیتی‌ها مورد بررسی قرار داد:

از منظر نیروگاهی

این صنعت شامل شرکت‌ها و هلدینگ‌هایی می‌شود که اقدام به تولید برق می‌کنند یا در نیروگاه‌های مولد برق، سرمایه‌گذاری می‌کنند. در بورس ایران، 10 نیروگاه و 4 هلدینگ در حوزه نیروگاه وجود دارد.

از منظر یوتیلیتی

از منظر یوتیلیتی نیز، این صنعت شامل دو شرکت بزرگ ارائه‌دهنده انواع محصولات یوتیلیتی به دو قطب پتروشیمی کشور (عسلویه و ماهشهر) می‌شود که عبارت‌اند از مبین انرژی خلیج فارس و فجر انرژی خلیج فارس. هدف اصلی از ایجاد دو شرکت بزرگ یوتیلیتی کشور (مبین و بفجر) این بود که با تجمیع واحدهای مورد نیاز یوتیلیتی هر یک از دو قطب ماهشهر (بفجر) و عسلویه (مبین)، فرصت مناسبی برای استفاده از مزیت مقیاس (Economies of scale) به وجود آید. در نتیجه این تصمیم، نیاز یوتیلیتی پتروشیمی‌های هر دو قطب به صورت بهینه‌تر برطرف شد.

صندوق یوتیلیتی مناسب چه کسانی است؟

صندوق یوتیلی کیان به دلیل اینکه یک صندوق سهامی بخشی است می‌تواند برای بسیاری از سرمایه‌گذاران بازار اوراق بهادار مناسب باشد. از جمله:

· سرمایه‌گذارانی که می‌خواهند از پتانسیل سودآوری بخش یوتیلیتی بازار سرمایه‌ بهره‌مند شوند.

· افرادی که در بخش یوتیلیتی بازار فعال هستند و می‌خواهند ریسک نقد شوندگی دارایی خود را کاهش دهند.

· سرمایه‌گذارانی که دانش اقتصادی لازم برای تشکیل سبد دارایی پرسود ندارند و تمایل دارند بالاتر از شاخص بخش یوتیلیتی کسب سود کنند.

ترکیب دارایی صندوق یوتیلتی کیان چیست؟

صندوق یوتیلیتی کیان یک صندوق سهامی بخشی است. یعنی مدیر صندوق باید سبد دارایی صندوق را بر اساس بخش یوتیلیتی و یوتیلیتی چندگانه در بازار سهام تشکیل دهد. طبق اساس نامه حداقل 70 تا 90 درصد سبد سرمایه‌گذاری صندوق یوتیلیتی باید از سهام بخش نیروگاهی و یوتیلیتی چندگانه باشد. اما مدیر صندوق می‌تواند بر اساس شرایط بازار حداکثر 10 درصد از سبد سرمایه‌گذاری صندوق را به اوراق با درآمد ثابت اختصاص دهد.

استراتژی صندوق یوتیلتی کیان

صندوق‌های سرمایه‌گذاری استراتژی مدیریتی آن‌ها عموما بصورت غیر فعال یا نیمه فعال است. اما صندوق یوتیلیتی کیان استراتژی مدیریتی آن بصورت فعال است. یعنی مدیریت صندوق بر اساس شرایط بازار وزن سهام موجود در سبد دارایی صندوق را تغییر می‌دهد تا صندوق بتواند بازدهی بالاتری نسبت به شاخص یوتیلیتی در بازار سهام کسب کند. به بیان ساده‌تر، صندوق یوتیلیتی کیان قصد دارد بازدهی بالاتری نسبت به شاخص یوتیلیتی داشته باشد.

اهمیت سرمایه گذاری در صندوق های یوتیلتی

همانگونه که بیان شد، بخش اعظمی از سبد دارایی صندوق‌های یوتیلیتی در سهام نیروگاهی و یوتیلیتی‌های چندگانه سرمایه‌گذاری شده است. این بخش از بازار سرمایه پتانسیل سودآوری بسیار بالایی دارد و باتوجه به ناترازی انرژی که در کشور وجود دارد، با احتمال زیادی دولت درصدد تغییر قیمت‌گذاری در این بخش خواهد بود. چنین اتفاقی در افزایش سودآوری صندوق‌های یوتیلیتی تاثیر مستقیمی دارد. از این رو سال جاری می‌تواند فرصت بسیار جذابی برای سرمایه‌گذاری در چنین صندوق‌هایی باشد. نه تنها سال جاری بلکه می توان گفت خرید صندوق یوتیلتی می تواند یکی از بهترین گزینه های سرمایه گذاری برای ۱۰ سال آینده باشد.

یویتیلتی ها حریف تورم در یکسال گذشته

در بازه زمانی یک ساله‌ی منتهی به آذر 1404 بخش یوتیلیتی در بازار سهام رشد 62.75 درصدی داشته است. اما در این بازه زمانی یک ساله تورم کالا و خدمات در کشور رشد 52.6 درصدی را ثبت کرده است. یعنی در یک سال گذشته که سال بسیار پر تنشی بوده است، بخش یوتیلیتی بازار سهام رشد بالاتری نسبت به تورم داشته است. اگر تنش‌های اقتصادی تعدیل شوند، این انتظار وجود دارد که سودآوری بخش یوتیلیتی فاصله‌ی بیشتری با تورم داشته باشد.

بودجه به کام صنعت نیروگاهی

انتشار کلیات بودجه نشان می‌دهد سیاست‌گذاری در حوزه برق در حال تحول است. نگاهی به بخش الزامات حوزه نفت و انرژی گویای این است که تلاش برای حمایت از توسعه فناوری‌های مورد نیاز صنعت برق، طرح‌های بهینه‌یازی و اصلاح الگوی مصرف انرژی و اتمام طرح‌های نیمه‌تمام صنعت برق و نوسازی آن در دستور کار قرار دارد. علاوه بر این موارد، نرخ برق نیز قرار است اصلاح شود و منابع ناشی از آن صرف اموری مانند توسعه صنعت برق شود. این موارد می‌توانند صنعت نیروگاهی را متحول کنند و پتانسیلی برای رشد آن ایجاد کنند. صندوق یوتیلیتی نیز که یک صندوق بخشی در این حوزه است، از این صنعت منتفع می‌شود و می‌تواند گزینه خوبی برای سرمایه‌گذاران باشد.

صنعت یوتیلتی جذابتر از دلار

در سال‌های اخیر به دلیل قیمت‌گذاری دستوری، رشد قیمت برق بسیار کم بوده و این موضوع خود را در ناترازی برق نشان داده است. حالا به نظر می‌رسد آغاز چرخش یوتیلیتی باشد. اگر نیروگاه دماوند را به عنوان نماینده صنعت نیروگاهی در نظر بگیریم، مشاهده می‌کنیم که از سال 1395 تا 1403 در تقریبا تمام سال‌ها نرخ فروش برق نیروگاه کمتر از رشد دلار بوده است. در سال 1404 با وجود رشد دلار آزاد، این نرخ بالاتر قرار گرفته و نشان از تغییرات در این صنعت دارد. در صورت ادامه این روند، صنعت نیروگاهی پتانسیل تبدیل شدن به یک صنعت سودآور را برای سرمایه‌گذاران دارد.

خرید سهام یوتیلتی در پذیره نویسی ها در کف قیمت

یوتیلیتی‌های چندگانه بخش بزرگی از نیروگاه‌ها را تشکیل می‌دهند، سود دلاری دو شرکت عمده یوتیلیتی با توجه به شرایطشان در کف خود قرار دارد و از متوسط 10 ساله‌شان پایین‌تر هستند. همین موضوع باعث می‌شود جذابیت زیادی در این صنعت وجود داشته باشد و سرمایه‌گذاران این صنعت از بازدهی خوبی برخوردار شوند.

مزایای سرمایه‌گذاری در صندوق یوتیلیتی کیان

مزایایی سرمایه‌گذاری در صندوق یوتیلیتی کیان شامل:

بهره‌مندی از تیم مدیریتی حرفه‌ای و فعال

مدیریت حرفه‌ای جزو ارکان اصلی صندوق یوتیلیتی کیان است. مدیر صندوق روزانه به بررسی و رصد بازار سهام اوراق بهادار و سهام بخش یوتیلیتی می‌پردازد، تا بتواند بر اساس شرایط بازار و شرایط فاندامنتال شرکت‌های یوتیلیتی بهترین سبد دارایی را برای صندوق انتخاب کند.

سرمایه گذاری در سهام ارزنده بخش یوتیلیت

بخش یوتیلیتی در بازار سهام از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. افرادی که در این صندوق سرمایه‌گذاری کنند، عملا در بخش زیر ساختی و حیاتی کشور سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

نقدشوندگی بالا و بازارگردانی موثر حول NAV

یکی از اهداف اساسی صندوق یوتیلیتی کیان، بازارگردانی قیمت صندوق حول خالص ارزش دارایی‌های صندوق (NAV) است. یعنی بازارگردان صندوق تلاش می‌کند برای پیش بینی پذیری بیشتر قیمت صندوق، قیمت بازاری واحد‌ها با فاصله‌ی اندکی از خالص ارزش دارایی‌های صندوق معامله شود. این امر باعث افزایش نقد شوندگی صندوق در بازار خواهد شد.

امکان کاهش ریسک سرمایه‌گذاری با متنوع‌سازی پورتفلیو

خرید مستقیم سهام ریسک سرمایه‌گذاری بسیار بالایی دارد. اما صندوق یوتیلیتی کیان دارای سبد متنوعی از سهام است. این کار باعث کاهش ریسک سرمایه‌گذاری می‌شود.

پویایی صندوق در بهینه‌سازی پورتفوی سرمایه‌گذاری

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های صندوق یوتیلیتی کیان، مدیریت فعال (پویا) است. به همین دلیل است که مدیریت صندوق می‌تواند بر اساس شرایط کلی بازار سهام، وزن سهام مربوط به بخش یوتیلیتی را در سبد دارایی صندوق تغییر دهد.

ریسک‌های صندوق یوتیلیتی کیان

صندوق یوتیلیتی کیان با وجود اینکه مزایای بسیاری دارد، در عین حال ریسک‌های سرمایه‌گذاری مختلفی نیز متوجه آن خواهد بود.

ریسک بازار سهام

بازار سهام به دلیل ماهیتی که دارد ریسک سرمایه‌گذاری در آن بالا است. زیرا این بازار حسایت بالایی نسبت به انتشار اخبار سیاسی و اقتصادی دارد و ممکن است در شرایط نا اطمینانی اقتصادی و تنش‌های سیاسی؛ نوسانات قیمتی زیادی را در کوتاه مدت تجربه کند. صندوق یوتیلیتی نیز سبد دارایی آن از سهام شرکت‌های بخش یوتیلیتی بازار سهام تشکیل شده است. از این رو ریسک بازار سهام بر قیمت واحد‌های صندوق تاثیر مستقیم دارد.

ریسک سیاست‌گذاری

ریسک سیاست‌گذاری اقتصادی بر میزان بازدهی صندوق یوتیلیتی کیان بسیار موثر است. اگر از سوی دولت تجدیدنظری در قیمت‌گذاری برق، آب و نرخ سوخت نیروگاه‌ها انجام شود؛ سوددهی صندوق یوتیلیتی کیان با جهش مواجه خواهد شد.

ریسک تمرکز بخشی

صندوق یوتیلیتی کیان، یک صندوق سهامی بخشی است. یعنی این صندوق موظف است سبد دارایی خود را بر اساس بخش یوتیلیتی بازار تنظیم کند. در نتیجه صندوق یوتیلیتی متمرکز بر یک بخش خاص در بازار است. اگر بنا به دلایلی همچون سیاست‌های اقتصادی دولت به ضرر این بخش از بازار باشد، ممکن است قیمت صندوق کاهش قابل توجهی را تجربه کند.

نحوه سرمایه گذاری در صندوق یوتیلتی کیان

برای سرمایه‌گذاری در صندوق یوتیلیتی کیان دو روش وجود دارد. روش اول؛ خرید واحد‌های صندوق از طریق تمام کارگزاری‌های و روش دوم، سرمایه‌گذاری از طریق اپلیکیشن کیان دیجیتال است.

خرید صندوق یوتیلیتی از طریق کارگزاری

صندوق یوتیلیتی کیان، یک صندوق قابل معامله در بورس است. یعنی سرمایه‌گذاران می‌توانند از طریق تمام کارگزاری‌های کشور در این صندوق سرمایه‌گذاری کنند. برای خرید صندوق یوتیلیتی از طریق کارگزاری کیان تریدر، سرمایه‌گذاران ابتدا باید وارد این کارگزاری شوند.

بعد از ورود به کارگزاری، سرمایه‌گذاران باید نماد یوتیلیتی را در پنل کارگزاری جستجو کنند. در نهایت این سرمایه‌گذاران باید سفارش خرید خود را ثبت نمایند.

خرید صندوق یوتیلیتی با اپلیکیشن کیان دیجیتال

در روش خرید صندوق یوتیلیتی با اپلیکیشن کیان دیجیتال، سرمایه‌گذاران باید ایپلیکیشن کیان دیجیتال را دانلود کنند. سپس این افراد می‌توانند با ثبت نام در این اپلیکیشن به تمامی صندوق‌های گروه مالی کیان دسترسی داشته باشند.

بعد از ورود به اپلیکیشن صفحه‌ی زیر برای آن‌ها نمایش داده می‌شود. سپس سرمایه‌گذاران باید وارد بخش سرمایه‌گذاری شوند و سفارش خرید خود را در صندوق یوتیلیتی ثبت کنند.

جمع بندی

صندوق یوتیلیتی کیان، یک صندوق سهامی بخشی است که دربخش یوتیلیتی سرمایه‌گذاری می‌کند تا علاوه بر بازدهی این بخش، نقدشوندگی خوبی را برای سرمایه گذاران به ارمغان بیاورد. از سوی دیگر صندوق یوتیلیتی کیان، تنها صندوق بخشی است که علاوه بر بخش نیروگاهی در یوتیلیتی‌های چندگانه نیز سرمایه‌گذاری کرده است.