ضریب اهرمی چیست و چطور محاسبه می شود؟

سرمایه گذاری در بورس در بلندمدت نسبت به سایر کلاس‌های دارایی رسمی بازدهی بیشتری دارد، اما بسیاری از معامله‌گران بازار سرمایه به دنبال کسب سود در کوتاه‌مدت هستند. به همین دلیل هم این افراد دنبال گزینه مناسب خود می‌گردند. برای انجام معاملات و کسب سود از نوسانات بازار، صندوق اهرمی بسیار مناسب است. این صندوق ها به دلیل بهره‌مند شدن از سازوکار اهرم برای سرمایه گذاران خود این امکان را فراهم می‌کنند که بتوانند بیش از رشد بازار سود کسب کنند. البته نباید فراموش کرد که اهرم، ریسک سرمایه گذاری را افزایش می‌دهد. در صورتی که بازار روند نزولی داشته باشد، صندوق اهرمی افت قیمت بیشتری تجربه می‌کند.

ضریب اهرمی چیست؟

بارز‌ترین ویژگی صندوق‌ اهرمی وجود اهرم در آن است. سازوکار اهرم به نحوی است که باعث می‌شود سرمایه گذاران بتوانند با استفاده از پول کم بازدهی بالایی کسب کنند. البته به دلیل وجود مکانیزم اهرم، سرمایه گذاران علاوه بر کسب سود بالاتر ممکن است زیان بالاتری متحمل شوند.

باید توجه داشت که صندوق اهرمی دو نوع واحد سرمایه گذاری دارد. نوع اول واحد‌های عادی و نوع دوم واحد‌های ممتاز هستند. واحد‌های عادی دارای سود کم ریسک سالانه هستند که در یک بازه حداقل و حداکثر قرار دارد. این واحدهای عادی صدور و ابطالی هستند. اما واحد‌های ممتاز صندوق اهرمی به صورت قابل معامله در بورس هستند. ضریب اهرمی بر واحد‌های ممتاز اعمال می‌شود نه واحد‌های عادی.

چطور ضریب اهرمی را در صندوق های اهرمی محاسبه کنیم؟

ضریب اهرمی در صندوق‌های اهرمی سه نوع‌ است، هر کدام از این ضریب‌های اهرمی مفهوم خاصی را به سرمایه گذاران منتقل می‌کنند و نحوه محاسبه هر کدام از آن‌ها متفاوت است.

ضریب اهرمی اسمی چیست؟

اکثر سرمایه گذاران در صندوق‌های اهرمی با مفهوم ضریب اهرمی آشنا هستند. با این حال، باید یادآوری کنیم که این مفهوم عمدتا به ضریب اهرمی اسمی اشاره دارد. ضریب اهرمی اسمی از تقسیم ارزش دارایی‌های صندوق بر ارزش واحد‌های ممتاز به دست می‌آید. ارزش دارایی‌های صندوق اهرمی شامل ارزش دارایی واحد‌های عادی و ممتاز است.

هرگاه ارزش دارایی‌های صندوق از سوی واحد‌های عادی صندوق اهرمی افزایش پیدا کند، ضریب اهرمی صندوق افزایش خواهد یافت.

ضریب اهرمی بالقوه چیست؟

همانگونه که گفته شد، واحد‌های ممتاز در صندوق اهرمی از مکانیزم اهرم بهره‌مند می‌شوند. سرمایه گذاران واحد‌های ممتاز برای این که بتوانند ریسک سرمایه گذاری واقعی در صندوق اهرمی را درک کنند، بهتر است که به جای ضریب اهرمی اسمی، به ضریب اهرمی بالقوه توجه داشته باشند. علت استفاده از این ضریب آن است که در سبد سرمایه گذاری صندوق اهرمی، علاوه بر سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس که ریسک سرمایه گذاری دارند، اوراق درآمد ثابت نیز وجود دارد که عملا ریسک سرمایه گذاری چندانی ندارد.

برای محاسبه ضریب اهرمی بالقوه کافی است که ضریب اهرمی کلاسیک یا همان ضریب اهرمی اسمی را در نسبت سهامی ضرب کنید. نسبت سهامی به معنی ارزش سهام موجود در سبد سرمایه گذاری تقسیم بر ارزش دارایی‌های صندوق اهرمی است.

ضریب اهرمی بالفعل

در بالا اشاره کردیم که قیمت واحد‌های صندوق اهرمی در تابلو بازار، از طریق مکانیزم عرضه و تقاضا مشخص می‌شود. اگر تقاضا برای خرید واحد‌های ممتاز یک صندوق اهرمی زیاد باشد، قیمت این واحد‌ها حباب پیدا می‌کند. حباب قیمتی به معنی فاصله قیمت بازار با خالص ارزش دارایی هر واحد صندوق است. در نتیجه سرمایه گذاران علاوه بر ضریب اهرمی ساده و ضریب اهرمی بالقوه بهتر است با ضریب اهرمی بالفعل نیز آشنا باشند. در ضریب اهرمی بالفعل، حباب قیمتی که صندوق اهرمی در نتیجه عرضه و تقاضا پیدا کرده است، اعمال می‌شود.

برای محاسبه ضریب اهرمی بالفعل باید ابتدا درصد حباب صندوق اهرمی را از عدد یک کم کنیم. سپس حاصل را در ضریب اهرمی بالقوه ضرب کنیم. ضریب اهرمی بالفعل دید بهتری نسبت به ضریب اهرمی صندوق به سرمایه گذاران ارائه می‌دهد.

ضریب اهرمی صندوق اهرمی شاخصی کیان چند است؟

به تازگی هشتمین صندوق اهرمی بازار سرمایه ایران توسط گروه مالی کیان با نماد معاملاتی دو ایکس به بازار ارائه شده است. مدیران صندوق اهرمی شاخصی کیان در تلاش‌اند ضریب اهرمی اسمی صندوق اهرمی کیان را در نزدیکی عدد 2 نگه دارند تا به این وسیله روند قیمتی واحد‌های ممتاز این صندوق قدرت پیش بینی پذیری بیشتری داشته باشند.

هدف صندوق اهرمی گروه مالی کیان این است که بر مبنای شاخص کل حرکت کند. یعنی این صندوق اهرمی در راستای شاخص کل حرکت می‌کند.

ضریب اهرم نشان دهنده چیست؟

ضریب اهرم به زبان ساده نشان دهنده میزان اهرم سرمایه گذاری در واحد‌های ممتاز صندوق اهرمی است. این اهرم نشان دهنده این است که سرمایه گذاران می‌تواند بیش از مبلغی که سرمایه گذاری کرده‌اند، کسب سود کنند. در واقع مبلغ اضافی که از طریق آن سرمایه گذاری می‌کنند، ارزشی است که از واحد‌های عادی صندوق به عاریه گرفته می‌شود. به همین دلیل است که حداقل و حداکثر سودی که سرمایه گذاران واحد‌های عادی در صندوق اهرمی سالانه دریافت می‌کنند، مشخص است.

جمع‌بندی

صندوق اهرمی ابزار نوینی برای کسب سود از بازار سرمایه در ایران است. این نوع از صندوق های سرمایه گذاری برای سرمایه گذاران خود این شرایط را فراهم می‌کنند که بیشتر از میزان رشد سهامی که در سبد سرمایه گذاران صندوق وجود دارد، کسب سود کنند. میزان کسب سود بیشتر در صندوق اهرمی به ضریب اهرمی واحد‌های ممتاز دارد. هر چقدر این ضریب بالاتر باشد میزان کسب سود نیز بیشتر خواهد شد.