سرمایه گذاری در طلا بهتر است یا مسکن؟

مسکن و سکه طلا دو گزینه پر طرفدار برای سرمایه گذاری در ایران هستند و حجم بزرگی از سرمایه‌های کشور را به خود اختصاص داده‌اند. این دو گزینه هنگام افزایش قیمت‌ها با استقبال خریداران روبرو می‌شوند و قیمتشان افزایش پیدا می‌کند. البته بازارها به نحو متفاوتی نسبت به تورم واکنش نشان می‌دهند. در این مطلب قصد داریم این دو گزینه مهم را مقایسه کنیم و به این سوال پاسخ دهیم که سرمایه گذاری در مسکن بهتر است یا طلا؟ به همین دلیل روند رشد قیمت سکه طلا و قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در شهر تهران را در یک بازه طولانی بررسی خواهیم کرد.

سرمایه گذاری در ملک یا سرمایه گذاری در طلا

بازار طلا و مسکن در ایران بسیار محبوب هستند. اما برای اینکه بدانیم در کدام بازار بهتر است سرمایه‌گذاری کنیم باید به مقایسه بازار طلا و مسکن و همچنین میزان بازدهی این دو بازار در بازه‌های زمانی متفاوت بپردازیم.

مقایسه طلا و مسکن

همانگونه که گفته شد مسکن و طلا دو بازار مهم و جذاب برای سرمایه‌گذاری هستند. اگر بخواهیم بازار مسکن و طلا را با یکدیگر مقایسه کنیم باید به چند پارامتر اصلی توجه کنیم.

سرمایه اولیه: شاید مهم‌ترین پارامتر برای مقایسه بازار مسکن و طلا، سرمایه اولیه لازم برای ورود به این بازارها باشد. برای خرید طلا، سرمایه‌گذار به چند میلیون تومان وجه نقد نیاز دارد. این در حالی است که برای خرید واحد مسکونی، سرمایه‌گذاران باید حداقل چند میلیارد تومان پس‌انداز داشته باشند.

ریسک سرمایه‌گذاری: بازار طلا یک بازار پر ریسک محسوب می‌شود. این بازار به دلیل ماهیتی که دارد ممکن است در بازه زمانی کوتاه مدت حتی بصورت روزانه نوسانات قیمتی بالایی را تجربه کند. اما بازار مسکن ریسک سرمایه‌گذاری کمتری دارد و نوسانت قیمتی کوتاه مدت آن بسیار اندک است.

نقد شوندگی: بازار مسکن جزو بازارهایی است که اگر در شرایط رکود قرار بگیرد نقد شوندگی آن بسیار کم می‌شود. اما بازار طلا به گونه‌ای است که در هر شرایطی فروشنده می‌تواند دارایی خود را به قیمت بازار بفروشد.

مقایسه قیمت طلا و مسکن در 42 سال گذشته!

نگاهی به قیمت سکه طلا در بازه 42 ساله نشان می‌دهد بهای سکه طرح قدیم طبق آمار بانک مرکزی، از 35 هزار ریال در پایان سال 1361 به 90 میلیون تومان در انتهای سال 1403رسیده است. در مجموع، در فاصله 42 ساله تا پایان سال 1403 قیمت سکه بهار آزادی (طرح قدیم) حدودا 25688 برابر شده است.

از سوی دیگر، داده‌های مسکن برای این زمان وجود ندارد. اما اگر طبق آمارهای مرکز آمار ایران نگاهی به این ارقام بیندازیم، خواهیم دید در سال 1375 قیمت یک متر خانه به طور متوسط 54 هزار و 600 تومان بوده است. این رقم در پایان سال 1403 به 94 میلیون تومان رسیده است.

مقایسه بازدهی طلا و مسکن در سال 1403

در بازه زمانی یک ساله از پایان اسفند سال 1402 تا پایان اسفند سال 1403، میانگین قیمت مسکن در شهر تهران 15.48 درصد رشد داشته است. این در حالی است که در این بازه زمانی یک ساله قیمت هر قطعه سکه امامی 150 درصد رشد را ثبت کرده است. این اعداد نشان دهنده این است که طلا دارایی است که در زمان وجود تورم عملکرد بهتری را ثبت خواهد کرد.

مقایسه بازدهی طلا و مسکن در 5 سال گذشته

در بازه زمانی پنج ساله از اسفند ماه سال 1398 تا پایان اسفند سال 1403 متوسط قیمت مسکن در شهر تهران 6.1 برابر شده است. این در حالی است که در این بازه زمانی مشابه قیمت سکه امامی بیش از 16 برابر شده است. با توجه به رشد بالای قیمت جهانی طلا و ارز، در صورتی که گزارش جدیدی از قیمت مسکن ارائه و قیمت‌ها به روز شود، رشد سکه طلا بیشتر هم خواهد شد.

مقایسه ریسک سرمایه گذاری در مسکن و طلا

ریسک سرمایه گذاری در مسکن به مراتب پایین تر از ریسک سرمایه گذاری در طلا است. البته قیمت مسکن شاید نوسانات زیادی نداشته باشد اما ممکن است در بازه های زمانی طولانی وارد رکود شود. این در حالی است که قیمت طلا نوسانات زیادی دارد و ممکن است در یک بازه زمانی خاص حتی کاهش چشمگیری را تجربه کند.

از سوی دیگر مسکن به گونه‌ای است که ریسک دزدیده شدن ندارد. اما طلا یک کالای سرمایه‌گذاری است که همواره در معرض ریسک به سرقت رفتن قرار دارد. با این حال نقدشوندگی طلا بالاتر از مسکن است. شما هر لحظه که اراده کنید می توانید طلای خود را به قیمت موجود در بازار بفروشید، اما برای تبدیل کردن مسکن به وجه نقد زمان زیادی لازم است. این را هم در نهایت باید به خاطر داشت که استهلاک مسکن بیشتر و هزینه‌برتر است.

مزایا و معایب سرمایه گذاری در ملک

بازار مسکن نیز همانند دیگر بازارهای سرمایه گذاری مزایا و معایبی دارد. یکی از اصلی‌ترین معایبی که بازار مسکن دارد، نقدشوندگی پایین آن است. گاهی برای فروش یک واحد مسکونی مدت زمان طولانی لازم است تا فرد سرمایه گذار بتواند سرمایه خود را به وجه نقد تبدیل کند، مخصوصا اگر آن ساختمان در منطقه نامناسبی قرار داشته باشد، مشکلاتی داشته یا در زمان حباب مسکن خریده شده باشد.

از دیگر معایب این بازار می‌توان به استهلاک مسکن اشاره کرد. زمانی که شما یک واحد ساختمانی را خریداری می‌کنید بعد از چند سال قیمت این واحد ساختمانی با واحدهای دیگری که کلید نخورده هستند، اختلاف قیمت چشمگیری دارد. نیاز به پول زیاد برای سرمایه گذاری نیز از معایب دیگر سرمایه گذاری در خانه است.

در مورد مزایای بازار مسکن می‌توان به رشد قیمتی بالای آن همزمان با رشد قیمت طلا و دلار اشاره کرد. از سوی دیگر، فرد سرمایه گذار علاوه بر این که می‌تواند واحدهای ساختمانی خریداری شده را اجاره داده و از آن ماهانه کسب سود نماید، می‌تواند در آن زندگی هم کند. از دیگر مزایای بازار مسکن می‌توان به امنیت سرمایه گذاری در برابر سرقت اشاره کرد.

مزایا و معایب سرمایه گذاری در طلا

سرمایه گذاری در هر بازاری به دلیل ماهیت آن بازار، مزایا و معایبی دارد. بازار طلا نیز دارای مزایای خاص خودش است. از ویژگی‌های بارز طلا می‌توان به نقدشوندگی بالای آن نسبت به بازار مسکن اشاره کرد، زیرا سرمایه گذار هر زمانی که اراده کند می‌تواند سرمایه خود را در بازار به وجه نقد تبدیل کند. طلا بازدهی خوبی در شرایط تورمی دارد و با پول کم هم قابل سرمایه گذاری است.

از سوی دیگر، طلا به دلیل این که به قیمت دلار و اخبار سیاسی سریع واکنش نشان می‌دهد، ریسک بالاتری دارد و قیمت آن می‌تواند به صورت لحظه‌ای تغییر کند. طلا به دلیل اینکه یک کالا است و حجم کوچکی دارد همواره در خطر به سرقت رفتن نیز هست.

این ویژگی خود می‌تواند موجب بالا رفتن ریسک نگهداری فیزیکی این سرمایه برای سرمایه گذار شود. یکی دیگری از معایبی که در بازار طلا وجود دارد، امکان جعل آن یا خرید طلای با عیار پایین‌تر از استاندارد موجود در بازار است.

سرمایه گذاری در طلا مناسب چه کسانی است؟

اصولا افرادی که شخصیت سرمایه گذاری ریسک پذیرتری دارند علاقمند به سرمایه گذاری در طلا هستند. زیرا این افراد نه تنها می توانند از رشد قیمت طلا سود کسب کنند. بلکه می توانند از نوسانات قیمتی این فلز گرانبها نیز سود کسب کنند. از سوی دیگر، کسانی که آنقدر پول ندارند که بتوانند یک منزل مسکونی بخرند، می‌توانند با سرمایه بسیار کمتری وارد بازار طلا شوند.

سرمایه گذاری در ملک مناسب چه کسانی است؟

بسیاری از افرادی که در مسکن سرمایه گذاری می‌کنند، مصرف کننده هستند. اما در سال‌های گذشته کسانی وارد این بازار شده‌اند که مصرف کننده مسکن نیستند بلکه سوداگران و سفته‌بازانی هستند که قصد دارند از رشد قیمتی مسکن به دلیل تورم، بازدهی و سود کسب کنند.

سرمایه گذاری با پول کم در طلا سودآورتر است یا مسکن؟

با توجه به سود آوری بیشتر طلا نسبت به مسکن در 5 سال گذشته، سرمایه گذاری در طلا مناسب‌تر از سرمایه گذاری در مسکن است. البته با پول کم نیز نمی‌توان در بازار مسکن سرمایه گذاری کرد. اما با مبالغ 10 میلیون تومان و حتی کمتر نیز می شود در بازار طلا شروع به سرمایه گذاری کرد. به عنوان مثال صندوق‌های طلا امکان سرمایه گذاری در طلا را با حتی نیم میلیون تومان فراهم می‌آورند.

انواع روش های سرمایه گذاری در مسکن

برای سرمایه‌گذاری در مسکن چند روش وجود دارد:

1. خرید واحد مسکونی

2. خرید زمین مسکونی

3. خرید زمین کشاورزی

4. خرید واحد تجاری

5. خرید صندوق مسکن

خرید ملک در بازار فیزیکی

برای سرمایه‌گذاری در مسکن اولین گزینه خرید مسکن بصورت فیزیکی است. البته در این روش سرمایه زیادی لازم است که همه‌ی افراد جامعه توانایی تامین چنین سرمایه اولیه‌ای را ندارند.

سرمایه گذاری در صندوق های مسکن

صندوق مسکن، صندوقی است که عمدتا در بازار مسکن سرمایه گذاری می‌کند. طبق قانون در این نوع صندوق‌ها باید حداقل 70 درصد دارایی به خرید، فروش و اجاره املاک اختصاص یابد. این صندوق‌ها می‌توانند 30 درصد باقی مانده از پورتفوی صندوق را به اوراق با درآمد ثابت اختصاص دهند. این کار امکان سرمایه گذاری با پول کم در مسکن را فراهم می‌کند.

انواع روش های سرمایه گذاری در طلا

برای شروع سرمایه‌گذاری در طلا دو روش کلی وجود دارد. روش اول که عموم مردم با آن آشنایی دارند، خرید طلای فیزیکی است. روش دوم که از لحاظ اقتصادی بهتر و به‌صرفه‌تر است، سرمایه‌گذاری در صندوق‌های طلا است.

خرید طلا و سکه فیزیکی

برای سرمایه‌گذاری در طلا بصورت فیزیکی، سرمایه‌گذاران می‌توانند سکه طلا، طلای 18 عیار و طلای آب شده خریداری کنند. اما سرمایه‌گذاری در طلای فیزیکی از لحاظ اقتصادی به صرفه نیست چون سرمایه‌گذاری در طلای فیزیکی هزینه‌های اضافی زیادی دارد. این هزینه‌ها شامل اجرت ساخت طلا، مالیات بر ارزش افزوده و سود فروشنده هستند. این هزینه‌ها حدودا 17 تا 20 درصد قیمت تمام شده طلا را شامل می‌شوند.

سرمایه گذاری در صندوق طلا

صندوق طلا ک روش نوین برای سرمایه‌گذاری در طلا است. این روش به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد که با پول کم در طلا سرمایه‌گذاری کنند. چون برای شروع سرمایه‌گذاری در صندوق‌های طلا خریدار تنها به 500 هزار تومان وجه نقد نیاز دارد. این در حالی است که برای خرید طلای فیزیکی سرمایه‌گذار باید حداقل چند میلیون تومان پس‌انداز داشته باشد.

از سوی دیگر صندوق طلا هزینه‌های اضافی اجرت ساخت طلا ، مالیات بر ارزش افزوده و سود فروشنده ندارد. از طرفی صندوق طلا به دلیل اینکه تمامی معاملات بصورت آنلاین و زیر نظر سازمان بورس و اوراق بهادار است، امنیت بالایی دارند. اما طلای فیزیکی ممکن است مورد سرقت قرار بگیرد.

صندوق طلای کیان

گروه مالی کیان در سال‌های گذشته صندوق طلای کیان را تاسیس کرده است. صندوق طلای کیان در بازار سرمایه با نماد گوهر شناخته می‌شود. صندوق گوهر در چند سال گذشته جزو صندوق‌های پر بازده بازار سرمایه بوده است.

جمع بندی

در این مطلب قیمت سکه طلا و هر متر مربع واحد مسکونی در دوره‌های مختلف بررسی شد. در هر کدام از این بازه‌های زمانی قیمت سکه و مسکن همواره افزایشی بوده است اما نرخ رشد آن‌ها تفاوت‌هایی داشته است. در یک دوره 5 ساله قیمت سکه بیشتر از قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در تهران رشد قیمت داشته است.

نکته آخری که باید به آن اشاره کرد این است که با افزایش چشمگیر قیمت خانه در سال‌های اخیر، خریدن خانه دشوار شده است و به همین دلیل از میان گزینه‌های سرمایه‌گذاری با پول کم حذف شده است و مناسب بسیاری از خانوارها نیست. این در حالی است که طلا هنوز گزینه سرمایه‌گذاری خوبی برای خانوارهایی که سرمایه بزرگی ندارند، محسوب می‌شود.

علاوه بر این، سرمایه گذاری با استفاده از صندوق طلا و سرمایه‌گذاری در آن با نیم میلیون تومان می‌تواند گزینه خوبی برای اغلب خانوارها به حساب بیاید؛ به خصوص در شرایطی که تورم بالا برود. بنابراین اگر پول زیادی ندارید و قصد شما سرمایه‌گذاری است، به نظر می‌رسد طلا گزینه بهتری است.