نرخ بازگشت سرمایه چیست و چطور محاسبه می‌شود؟

یکی از لغاتی که در ادبیات مالی مطرح است و کاربرد زیادی دارد، نرخ بازگشت سرمایه است. اهمیت نرخ بازگشت به این خاطر است که سرمایه گذار می‌تواند از طریق آن، از بازدهی سرمایه گذاری خود در طول زمان آگاه شود. در واقع نرخ بازگشت سرمایه، معیار مالی است که درصد عایدی حاصل از یک سرمایه گذاری را در ازای هزینه اولیه سرمایه‌گذار نشان می‌دهد. این نرخ که با علامت اختصاری ROI نشان داده می‌شود، عبارت است از تقسیم میزان سود سرمایه گذاری به دست آمده بر ارزش اولیه سرمایه گذاری.

به زبان ساده، نرخ بازگشت سرمایه چیست؟ این نرخ نشان می‌دهد که در ازای هزینه‌ای که برای یک سرمایه‌گذاری کرده‌اید، چند درصد سود به دست آورده‌اید. محاسبه این نرخ نه تنها در زندگی مالی یک سرمایه گذار بلکه برای تک تک ما کارآمد است. این کار به ما اجازه مقایسه سرمایه‌گذاری‌های مختلف را نیز می‌دهد. همه ما می‌دانیم که در آینده به پول بیش‌تری احتیاج پیدا خواهیم کرد؛ بنابراین باید بدانیم که نرخ بازگشت خوب چیست و در کدام کلاس دارایی بهتر می‌توان به آن‌ها دست پیدا کرد؟

نرخ بازگشت سرمایه (ROI) چیست؟

(ROI)، مخفف عبارت (Return On Investment) است که در فارسی به آن، نرخ بازگشت سرمایه می‌گویند. محاسبه احتمال سود پس از سرمایه‌گذاری را با مقیاس مالی (ROI) انجام می‌دهند.

نحوه محاسبه نرخ بازگشت سرمایه

برای محاسبه نرخ بازگشت سرمایه (ROI)، معمولا، از روش زیر استفاده می‌کنند.

مثالی برای محاسبه نرخ بازگشت سرمایه

تصور کنید که در بازار سرمایه، 100 واحد صندوق طلا را به مبلغ هر واحد 10 هزار تومان خریداری کرده‌اید. بعد از گذشت 3 ماه، هر واحد صندوق طلا را به قیمت 15 هزار تومان می‌فروشید. با این حساب، نرخ بازگشت سرمایه در این مثال 50 درصد است. به این معنی که به ازای هر 10 هزار تومان، 5 هزار تومان بازدهی کسب کردید. هر چه نرخ بازگشت سرمایه در گزینه سرمایه‌گذاری بیش‌تر باشد، آن گزینه سرمایه‌گذاری برای انجام سرمایه‌گذاری، مناسب‌تر است.

نرخ بازگشت سرمایه خوب چیست؟

قبل از این که به سراغ میزان بازدهی خوب یا همان نرخ بازگشت خوب برویم باید به مسئله‌ای به نام تورم فکر کنیم؛ زمانی که ارزش پول با گذشت زمان کاهش پیدا می‎کند و قیمت اجناس سر به فلک می‌کشد. با این حساب برای این که بتوانیم در آینده قدرت خرید خود را حفظ کنیم، باید پول بیش‌تری داشته باشیم.

اصلا یکی از دلایل افرادی که سرمایه گذاری می‌کنند همین مقابله با تورم و افزایش قدرت خرید در آینده است. حال این سوال مطرح می‌شود که نرخ بازگشت مورد نظر سرمایه در کدام یک از انواع دارایی بیش‌تر است. در پاسخ باید گفت که هر کدام از انواع دارایی‌ها دارای نرخ بازده متفاوتی هستند. ما نیز به بررسی برخی از این انواع دارایی خواهیم پرداخت.

طلا، بازگرداننده نرخ سرمایه

طلا در اقتصاد تورم ایران یکی از گزینه‌هایی است که نرخ بازگشت سرمایه نسبتا بالایی داشته است. طلا معمولا به صورت سالانه دچار تغییر قیمت می‌شود و به عنوان یک گزینه مناسب برای سرمایه گذاری بلند مدت بین اقشار سنتی‌تر به حساب می‌آید. بسیاری از کسانی که قصد سرمایه گذاری دارند به دلایلی مانند اجرت بالا، سختی در نگه‌داری از آن و ترس از سرقت از خرید طلا حتی در زمانی که می‌دانند تا این میزان بازدهی دارد صرف نظر می‌کنند. افراد زیادی نمی‌دانند که در صندوق طلا می‌توان همین فلز گرانبها را با امنیت بسیار بالا و اجرت اندک تهیه کرده و به راحتی به بازار این دارایی وارد شد. گرچه باید به این نکته دقت کرد که طلا نیز مانند بازارهای دارایی دچار افول در ارزش نیز می‌شود.

پول، کُشنده نرخ بازگشت

دیگر دوران نگه داشتن پول در صندوق‌های چوبی دفن شده و یا قرار دادنش زیر فرش برای روز مبادا گذشته است. پول، بی شک در یک اقتصاد تورمی به مرور زمان آنقدر بی ارزش می‌شود که مانند کالبد یک انسان بی جان از هستی ساقط می‌شود. تجربه نشان داده است که نرخ بازگشت سرمایه در شرایط تورمی نمی‌تواند ارتباط زیادی با پول نقد داشته باشد. البته این علامت تعجب در ذهن‌مان پدید می‌‌آید که دیگر کسی پولش را در صندوق و زیر فرش نگه نمی دارد. درست است اما مشابه آن را امروز به چشم می‌بینیم و آن نگه داشتن پول در حساب‌های بانکی است.

اوراق مشارکت و صندوق درآمد ثابت

اوراق مشارکت هم از راه‌های به دست آوردن سود است. رواج این اوراق چند سالی است به طور مستمر صورت گرفته و بازده خوب و مطمئنی را هم برای سرمایه گذاران داشته است. از طرف دیگر، در کشور ما نیز صندوق درآمد ثابت با میزان امنیت بانک اما با بازدهی بیش‌تر از حساب‌های بانکی نقش خوبی را در به دست آوردن سود ایفا می‌کند. با روش های جدیدی که در سرمایه گذاری به ویژه سرمایه گذاری آنلاین به وجود آمده است، شما می توانید نرخ بازگشت سرمایه خود را به بهینه ترین حالت ممکن برسانید.

نرخ برگشت سرمایه به شما نشان می دهد که سود بانکی برای شما منفعتی نخواهد داشت و در واقع از سرمایه شما محافظت نمی کند و شما میتوانید به نسبت مقدار پولی که دارید، روش های مطمئن تری را انتخاب کنید. برای اینکار حتی می توانید از سرمایه گذاران برتر که تجربیات خود را در این گونه صندوق ها به شما نشان می دهند، استفاده کنید.

نرخ بازگشت سرمایه چه کاربردی دارد؟

نرخ بازگشت سرمایه به معنای نسبت سود به دست آمده به هزینه پرداختی است. بنابراین مهم‌ترین مزیتی که نرخ بازگشت سرمایه دارد، این است که می‌توان میزان بازدهی به دست آمده از سرمایه‌گذاری را به دست آورد. استفاده از نرخ بازگشت سرمایه به سرمایه‌گذار کمک می‌کند تا روش‌ها و گزینه‌های مقرون به‌صرفه‌تر را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کند.

نرخ بازگشت سرمایه گذاری در بورس

نرخ بازگشت سرمایه را می‌توان در انواع فرصت‌های سرمایه‌گذاری استفاده کرد. به همین خاطر، بورس هم یکی از انواع موقعیت‌های سرمایه‌گذاری است که افراد می‌توانند برای محاسبه بازگشت سرمایه در آن از نرخ بازگشت سرمایه استفاده کنند. گفتنی است که معامله‌گران در خرید و فروش سهام در بازار سرمایه از نرخ بازگشت سرمایه به عنوان یک معیار استفاده می‌کنند.

جمع بندی

در این مطلب تلاش کردیم به شناخت مفهوم نرخ بازگشت سرمایه (ROI) بپردازیم و ابعاد و مزایای آن را معرفی کنیم. نرخ بازگشت سرمایه از معیارهایی است که در حالی که ساختاری ساده دارد، بسیار کاربردی است. البته ممکن است محاسبه نرخ بازگشت سرمایه در دو گزینه سرمایه‌گذاری موردنظر، رقم بازدهی یکسانی را ارائه دهد. در این حالت، انتخاب بازار دارایی و روش مناسب برای سرمایه‌گذاری، سخت می‌شود. در این موقعیت می‌توان از معیارهای دیگری هم برای انتخاب نهایی سرمایه‌گذاری استفاده کرد.