مدیریت سرمایه چیست و مهمترین استراتژی های آن کدام است؟

مدیریت سرمایه یکی از مهم‌ترین ارکان‌های سرمایه گذاری است، زیرا بدون مدیریت و پوشش ریسک تصمیمات اقتصادی، سرمایه گذاران ممکن است گرفتار نوسانات بازار شده و دارایی‌های خود را از دست بدهند. به همین دلیل برای سرمایه گذاری بهتر و کم ریسک‌تر باید با مدیریت سرمایه و استراتژی‌های آن آشنایی داشت. در ادامه، در این مورد بیشتر توضیح خواهیم داد.

تعریف ساده مدیریت سرمایه (Money Management)

مدیریت سرمایه مجموعه‌ای از مهارت‌ها است که سرمایه‌گذار به کمک آن‌ها، چگونگی تقسیم دارایی در بازارهای مختلف، مدیریت ریسک و میزان خرید و فروش‌های خود را تعیین می‌کند.

برخلاف تصور رایج، این موضوع تنها به معنای داشتن پول زیاد نیست؛ بلکه روشی برای تصمیم‌گیری است که مشخص می‌کند در هر معامله چه مقدار از سرمایه استفاده شود، حد ضرر چقدر باشد و چگونه سود نهایی با کمترین تغییرات افزایش یابد. به زبان ساده، این مفهوم راهکاری دقیق برای نگهداری دارایی در برابر نوسانات قیمتی بازار و رشد آن است.

چرا مدیریت سرمایه مهم‌تر از سود است؟

در دانش مالی یک اصل کلی وجود دارد: «اول بقا، بعد سود». اهمیت زیاد این حرف به خاطر مشخص نبودن آینده بازارهای مالی است. معامله‌گران بزرگ دنیا مثل جرج سوروس هم دلیل موفقیت خودشان را توانایی جلوگیری از ضررها می‌دانند.

جرج سوروس، سرمایه‌گذار معروف، راز موفقیتش را در یک جمله خلاصه کرده است: «اینکه تحلیل شما درست باشد یا غلط، اهمیتی ندارد؛ نکته اصلی این است که وقتی درست پیش‌بینی می‌کنید چقدر سود می‌برید و وقتی اشتباه می‌کنید، چقدر ضرر می‌دهید.»

همچنین وارن بافت با دو قانون مشهور خود «قانون اول: هرگز پول از دست ندهید» و «قانون دوم: قانون اول را فراموش نکنید» بر همین استراتژی دفاعی تأکید دارد.

علت این سخت‌گیری یک دلیل ریاضی دارد. اگر کسی نصف دارایی‌اش را در معامله‌ای از دست بدهد، برای اینکه تازه به پله اول برگردید، باید با پول باقی‌مانده ۱۰۰ درصد سود کند.

در بازار، دو برابر کردن پول خیلی سخت‌تر از جلوگیری از ضرر است؛ به همین دلیل، هدف اصلی مدیریت سرمایه این است که اجازه ندهد ارزش دارایی شما افت شدید کند تا شانس ماندن در بازار را از دست ندهید.

تفاوت بین مدیریت سرمایه، مدیریت ریسک و برنامه‌ریزی مالی

این سه مفهوم با اینکه خیلی شبیه هم هستند، اما تفاوت‌های مشخصی دارند:

• مدیریت سرمایه: وطیفه‌ی مدیریت سرمایه تعیین «مقدار و اندازه» است؛ یعنی چقدر از کل پول را به یک سهم خاص اختصاص دهیم و چه زمانی آن را نقد کنیم.
• مدیریت ریسک: کارش «کنترل خطر» است. تعیین حد ضرر و اینکه چقدر حاضریم در یک معامله ضرر کنیم، مربوط به این بخش است.
• برنامه‌ریزی مالی: به دخل‌ و خرج زندگی و هدف‌های آینده کار دارد و مشخص می‌کند چقدر از پول اضافه‌مان را باید وارد سرمایه‌گذاری کنیم.

اصول اساسی مدیریت سرمایه

برای داشتن یک سیستم کارآمد، باید چهار اصل را رعایت کنید که به تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذار جهت می‌دهند. این اصول ربطی به نوع بازار ندارند و همیشه ثابت‌اند؛ در واقع، پایه و اساس هر روش موفقی به حساب می‌آیند.

تعیین هدف سرمایه‌گذاری

اولین قدم، مشخص کردن هدف‌ها و انتظارات است. سرمایه‌گذار باید قبل از شروع کار، مدت‌زمان سرمایه‌گذاری (کوتاه‌مدت یا بلندمدت) و هدف اصلی خودش، مثل حفظ ارزش پول یا افزایش آن را تعیین کند. این اهداف باید با میزان ریسک‌پذیری و سن شخص هماهنگی داشته باشند.

مثلاً یک جوان که درآمدی ثابت و وقت کافی دارد تا اگر ضرری کرد، بعداً جبرانش کند؛ برای همین روش او این است که دنبال رشد سریع پولش باشد و با بالا و پایین شدن‌های بازار هم کنار می‌آید.

در مقابل، یک فرد بازنشسته که باید خرج زندگی روزمره‌اش را بدهد، تحمل زیادی برای کم شدن اصل پولش ندارد. اولویت این افراد، «حفظ دارایی» و سرمایه‌گذاری در گزینه‌های کم‌ریسک با سود تضمین شده است.

هماهنگ کردن روش معامله با سن و سال سرمایه‌گذار، باعث می‌شود فرد بی‌دلیل وارد موقعیت‌های پرتنش نشود و فشار روانی که توانش را ندارد، تحمل نکند.

تقسیم‌بندی سرمایه (Diversification)

یکی از اصول اولیه مدیریت پول، تنوع دادن به سرمایه‌گذاری یا همان قانون معروف «نچیدن همه تخم‌مرغ‌ها در یک سبد» است. پیام این اصل ساده اما بسیار حیاتی است:

اگر همه پولتان را فقط روی یک سهم یا بازار خاص بگذارید، با ریزش آن بازار، کل دارایی‌تان به خطر می‌افتد. اما اگر سرمایه را بین گزینه‌های مختلف تقسیم کنید، ضرر کردن یکی از آن‌ها باعث نمی‌شود کل ثروتتان از بین برود.

راهکار عملی برای انجام این کار، تقسیم کردن پول بین بازارهای مختلفی مثل «بورس»، «طلا» و «صندوق‌های با درآمد ثابت» است. رفتار این بازارها شبیه هم نیست؛ مثلاً گاهی وقت‌ها بورس راکد است، اما طلا بالا می‌رود.

وقتی سبد سرمایه‌گذاری شما ترکیبی باشد، ضرر احتمالی در یک بازار با سودی که از بازار دیگر می‌گیرید جبران می‌شود و در نهایت، بالا و پایین شدن کل سرمایه‌تان کمتر خواهد بود.

تعیین حد ضرر و حد سود

وارد شدن به معامله بدون اینکه بدانید کی باید خارج شوید، خیلی پرخطر است. یک معامله‌گر حرفه‌ای قبل از اینکه خرید کند، حد سود و حد ضرر خودش را مشخص می‌کند. حد ضرر جایی است که متوجه می‌شوید پیش‌بینی‌تان اشتباه بوده و باید برای جلوگیری از ضرر بیشتر، از معامله خارج شوید.

فرض کنید سهمی را ۱۰۰۰ تومان خریده‌اید. اگر حد ضرر را ۱۰ درصد در نظر بگیرید، به محض اینکه قیمت به ۹۰۰ تومان رسید، باید حتماً آن را بفروشید. رعایت همین قانون ساده باعث می‌شود ضررهای کوچک، تبدیل به زیان‌های سنگین و جبران‌ناپذیر نشوند.

نسبت ریسک به بازده (Risk/Reward Ratio)

این شاخص ابزار مهمی برای فهمیدن ارزش یک معامله است. نسبت ریسک به بازده نشان می‌دهد در برابر پولی که به خطر می‌اندازید، چقدر انتظار سود دارید.

محاسبه‌اش هم ساده است؛ کافیست «فاصله قیمت خرید تا حد ضرر» یعنی مقدار پولی که ممکن است از دست بدهید را با «فاصله قیمت خرید تا حد سود» یعنی سودی که انتظار دارید کسب کنید را مقایسه کنید.

فرض کنید سهمی را ۱۰۰۰ تومان می‌خرید. اگر حد ضرر را روی ۹۰۰ تومان بگذارید (یعنی ۱۰۰ تومان ریسک کنید) و حد سود را روی ۱۳۰۰ تومان در نظر بگیرید (یعنی ۳۰۰ تومان سود انتظار داشته باشید)، نسبت ریسک به بازده شما ۱ به ۳ می‌شود.

اهمیت این قضیه وقتی روشن می‌شود که بدانید با رعایت نسبت ۱ به ۳، حتی اگر نیمی از پیش‌بینی‌هایتان غلط باشد و ۵۰ درصد معاملات با ضرر تمام شود، باز هم در مجموع سود خواهید کرد.

در روش‌های حرفه‌ای، توصیه می‌شود اصلاً وارد معاملاتی که نسبت ریسک به بازده‌شان کمتر از ۱ به ۲ است نشوید. این قانون ریاضی باعث می‌شود پولتان فقط جایی درگیر شود که واقعاً ارزشش را دارد و شانس موفقیت در آن بالاست.

روش‌های کاربردی مدیریت سرمایه در بورس و سایر بازارها

استفاده از فرمول‌ها و روش‌های عددی کمک می‌کند تا ذهن سرمایه‌گذار درگیر احساسات و هیجانات بازار نشود. روش‌های زیر بین معامله‌گران حرفه‌ای، چه در بازارهای جهانی و چه در بورس ایران، خیلی پرکاربرد است.

قانون ۲٪ یا ۵٪ برای معاملات

این قانون طلایی و محتاطانه می‌گوید که در هیچ معامله‌ای نباید بیشتر از ۲ درصد کل پولتان را به خطر بیندازید. این همان مرزی است که ماندن شما در بازار را تضمین می‌کند.

فرض کنید ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه دارید؛ طبق این قانون، حق دارید در هر معامله نهایتاً ۲ میلیون تومان ضرر کنید. دقت کنید که این ۲ میلیون تومان، مبلغ خرید سهام نیست؛ بلکه پولی است که اگر حد ضرر فعال شد، از جیب‌تان می‌رود.

بنابراین، اگر حد ضرر یک سهم ۱۰ درصد باشد، شما مجازید فقط ۲۰ میلیون تومان از آن سهم را بخرید (چون ۱۰ درصد ۲۰ میلیون می‌شود همان ۲ میلیون تومان). رعایت این اصل باعث می‌شود حتی اگر ۱۰ بار پشت سر هم ضرر کنید، هنوز اصل سرمایه‌تان سالم بماند و فرصت جبران داشته باشید. افراد ریسک‌پذیرتر گاهی این حد را تا ۵ درصد بالا می‌برند، اما گذشتن از این مرز، امنیت دارایی‌تان را به خطر می‌اندازد.

استفاده از حجم معامله مناسب (Position Sizing)

مشخص کردن دقیق مقدار پولی که وارد هر سهم می‌کنید، نکته‌ای است که در روش کار خیلی از بازاری‌ها نادیده گرفته می‌شود. برخلاف چیزی که همه فکر می‌کنند، نباید در همه معاملات به یک اندازه خرید کنید؛ بلکه مقدار خریدتان باید بر اساس یک رابطه ریاضی دقیق با فاصله «قیمت خرید» تا «حد ضرر» تعیین شود.

قانون اصلی اینجا این است که «ریسک ریالی» شما همیشه ثابت بماند؛ یعنی هرچقدر فاصله قیمت خرید تا حد ضرر بیشتر شد، باید تعداد سهامی که می‌خرید کمتر شود تا در نهایت، مبلغی که ممکن است ضرر کنید همان مقدار ثابت بماند.

فرض کنید طبق قانون خودتان، تصمیم گرفته‌اید در هر معامله دقیقاً ۲ میلیون تومان ریسک کنید و حالا با این دو حالت روبه‌رو می‌شوید:

• حالت اول: سهمی با نوسان کم انتخاب کرده‌اید و حد ضرر ۵ درصد است. برای اینکه ضررتان از ۲ میلیون تومان بیشتر نشود، اجازه دارید ۴۰ میلیون تومان از این سهم بخرید.
• حالت دوم: سهم دیگری نوسان زیادی دارد و حد ضرر ۱۰ درصد تعیین می‌شود. در اینجا برای اینکه سقف ضرر همان ۲ میلیون تومان بماند، باید مقدار خرید را نصف کرده و به ۲۰ میلیون تومان کاهش دهید.

اجرای این فرمول باعث می‌شود ضرری که به سبدتان وارد می‌شود، در همه معاملات یکسان و کنترل‌شده باشد. به این ترتیب، نوسان شدید یا سقوط قیمت یک سهم، تعادل کل سرمایه را به هم نمی‌زند و شیوه مدیریت دارایی شما از حالت احساسی، به یک نظم دقیق ریاضی تبدیل می‌شود.

نگهداری بخشی از سرمایه به‌صورت نقدی

همیشه نمی‌توان تمام فرصت‌های خوب بازار را همان اول کار پیدا کرد. اگر همه پولتان را صرف خرید سهام یا دارایی‌های پرخطر کنید، وقتی بازار پایین می‌آید، دستتان بسته می‌شود و نمی‌توانید کاری انجام دهید.

کارشناسان مالی توصیه می‌کنند همیشه بین ۱۵ تا ۲۰ درصد از سرمایه‌تان را به صورت نقد یا در جاهای امن و زودبازده (مثل صندوق‌های درآمد ثابت) نگه دارید. این پول مثل یک «ذخیره روز مبادا» عمل می‌کند و وقتی بازار می‌ریزد، به شما قدرت می‌دهد تا سهام‌های ارزشمند را در قیمت‌های پایین شکار کنید.

سرمایه‌گذاری تدریجی و خرید پله‌ای

وارد کردن یک‌جای تمام سرمایه در یک قیمت خاص، خطر اشتباه در تشخیص روند بازار را بالا می‌برد. روش «خرید پله‌ای» راهکاری است که کمک می‌کند میانگین قیمت خریدتان متعادل شود. در این شیوه، پولتان را به ۳ یا ۴ قسمت تقسیم می‌کنید و خریدها را طی چند مرحله، در قیمت‌های مختلف و با فاصله‌های زمانی انجام می‌دهید.

اگر قیمت سهم پس از خرید اول پایین بیاید، خرید در مراحل بعدی باعث می‌شود میانگین قیمت خرید شما کمتر شود؛ به این ترتیب، وقتی بازار دوباره رشد کند، خیلی زودتر به سود می‌رسید. این روش همچنین باعث می‌شود استرس ناشی از بالا و پایین شدن‌های موقتی بازار به کمترین حد ممکن برسد.

اشتباهات رایج در مدیریت سرمایه

شناختن اشتباهات رایج در سرمایه‌گذاری، به اندازه یادگیری روش‌های درست مهم است. بسیاری از ضررهای بزرگ در بورس، نه به‌خاطر تحلیل اشتباه، بلکه به دلیل تکرار اشتباهات همیشگی در مدیریت دارایی اتفاق می‌افتد.

ورود با تمام سرمایه در یک معامله

تک‌سهم شدن یا اختصاص تمام سرمایه به یک سهم خاص، خطرناک‌ترین رفتار در بازارهای مالی به حساب می‌آید. اگرچه این کار با رشد قیمت سود زیادی نصیب شما می‌کند، اما در صورت وقوع اتفاقی پیش‌بینی‌نشده یا بسته شدن طولانی‌مدت نماد، اصل پولتان به شدت تهدید می‌شود و امکان نقد کردن دارایی خود را از دست می‌دهید.

نداشتن استراتژی مشخص

کار کردن در بازار بدون داشتن برنامه‌ای مشخص، یعنی سپردن سرنوشت پول به دست شانس. عوض کردن مداوم روش‌های معامله، پریدن از این شاخه به آن شاخه با شنیدن شایعات و نداشتن برنامه برای خروج، فقط باعث بالا رفتن هزینه‌ها (کارمزدها) و کم شدن سود نهایی می‌شود. داشتن روش ثابت و وفادار ماندن به سیستم شخصی، شرط لازم برای موفقیت همیشگی است.

نادیده گرفتن ریسک روانی و احساسی

تصمیم‌گیری‌های مالی همیشه تحت تأثیر دو حس «طمع» وقتی قیمت‌ها بالا می‌رود و «ترس» وقتی قیمت‌ها پایین می‌آید قرار دارد. کنترل نکردن این احساسات باعث می‌شود در اوج قیمت بخرید چون می‌ترسید جا بمانید و در پایین‌ترین قیمت بفروشید چون می‌ترسید بیشتر ضرر کنید. مدیریت سرمایه درست با تعیین قوانین ریاضی قبل از معامله، نقش احساسات را در لحظه تصمیم‌گیری کم‌رنگ می‌کند.

تمرکز بیش‌ازحد بر سود و بی‌توجهی به زیان‌ها

خیلی از تازه‌واردها فقط به فکر سودی هستند که ممکن است به دست بیاورند و اصلا به این فکر نمی‌کنند که شاید قیمت پایین بیاید. این خوش‌بینی زیاد باعث می‌شود پول زیادی را وارد یک معامله پرخطر کنند. اما معامله‌گر حرفه‌ای قبل از حساب کردن سود احتمالی، اول بررسی می‌کند که چقدر توان تحمل ضرر را دارد و فقط اگر آن ریسک برایش قابل قبول بود، خرید می‌کند.

ابزارها و تکنیک‌های حرفه‌ای مدیریت سرمایه

اجرای دقیق برنامه‌های مالی نیاز به استفاده از ابزارهای حساب‌و‌کتاب و تحلیل دارد. معامله‌گران موفق برای اینکه کمتر اشتباه کنند و سریع‌تر تصمیم بگیرند، از روش‌های زیر کمک می‌گیرند.

نرم‌افزارها و اپلیکیشن‌های مدیریت سبد سرمایه

برنامه‌هایی مثل اکسل و گوگل شیت، از ساده‌ترین و کاربردی‌ترین ابزارها برای معامله‌گران هستند. این برنامه‌ها محیط مناسبی برای درست کردن «دفترچه یادداشت معاملات» و ثبت دقیق جزئیات خرید و فروش‌ها را فراهم می‌کنند.

امکان نوشتن فرمول‌های دلخواه در اکسل، حساب کردن سریع نسبت سود به زیان و تخمین هزینه‌ها قبل از معامله را آسان‌تر می‌کند و تصویری روشن از کارنامه گذشته معامله‌گر را به دست می‌دهد.

سامانه تریدینگ ویو یکی دیگر از ابزارهای کاربردی برای معامله‌گران جهانی است. این سایت علاوه بر نمودارهای پیشرفته، امکان «معامله آزمایشی» (Paper Trading) را هم فراهم کرده است.

استفاده از این قابلیت به شما اجازه می‌دهد تا درستی روش خود و اصول مدیریت سرمایه را در محیطی واقعی اما بدون هیچ‌گونه خطر مالی تمرین کنید؛ به این ترتیب، می‌توانید قبل از اینکه پول اصلی‌تان را درگیر کنید، نقاط ضعف کارتان را پیدا کرده و برطرف نمایید.

در زمینه نظارت بر دارایی‌های واقعی، برنامه‌های کارگزاری‌ها نقش اصلی را بازی می‌کنند. این برنامه‌ها با نمایش لحظه‌ای «ارزش خالص دارایی» و نمودار نحوه پخش سرمایه، تصویری کامل از وضعیت سبد سهام را به شما می‌دهند.

در این بین، سامانه‌های جدیدی مثل اپلیکیشن کیان دیجیتال، با محاسبه خودکار سود و زیان و نمایش جداگانه انواع دارایی‌ها، رصد کردن سرمایه را آسان کرده و شما را از انجام محاسبات سخت و دستی بی‌نیاز می‌کنند.

نوشتن در دفترچه معاملات یا همان ژورنال‌نویسی، روشی عالی برای منظم‌تر شدن است. در این روش، معامله‌گر دلیل خرید، قیمت، حد ضرر و حتی احساسش در لحظه معامله را یادداشت می‌کند. خواندن دوباره این نوشته‌ها باعث می‌شود اشتباهات تکراری‌تان را پیدا کنید و سریع‌تر روش کارتان را اصلاح نمایید.

بررسی دقیق ریسک سبد سهام، به اطلاعاتی نیاز دارد که قبلاً پردازش شده باشند. برخی از کارگزاری‌های پیشرفته، ابزارهایی برای سنجش میزان ریسک (بتا) و ارتباط بین نمادها را در اختیار مشتریان خود می‌گذارند. استفاده از این داده‌ها به شما کمک می‌کند تا از جمع شدن ریسک در یک صنعت خاص جلوگیری کنید و تعادل ریاضی سبد سهام خود را نگه دارید.

تفاوت مدیریت سرمایه برای معامله‌گران و سرمایه‌گذاران

با اینکه قوانین کلی برای حفظ سرمایه همیشه ثابت هستند، اما مدت‌زمانی که می‌خواهید در بازار فعالیت کنید، باعث می‌شود روش انجام کار تفاوت‌های اساسی داشته باشد.

برای معامله‌گران (Traders)

این گروه که به دنبال سودهای کوتاه‌مدت هستند، باید لحظه‌به‌لحظه بازار را رصد کنند و در مورد حد ضررها بسیار سخت‌گیر باشند. در روش معاملاتی آن‌ها، سرعت گردش پول و امکان نقد شدن سریع اولویت دارد؛ بنابراین لازم است بخش کوچکتری از دارایی را به هر معامله اختصاص دهند تا بتوانند ریسک روزانه خود را کنترل کنند.

برای سرمایه‌گذاران (Investors)

این افراد با نگاهی بلندمدت و توجه به ارزش واقعی شرکت‌ها کار می‌کنند. در روش آن‌ها، بالا و پایین‌های زودگذر بازار نادیده گرفته می‌شود و هدف اصلی، پخش کردن سرمایه بین صنایع مختلف و دریافت سود نقدی سالانه است.

حد ضرر در این روش معمولاً با فاصله بیشتری در نظر گرفته می‌شود و تصمیم به فروش، بر اساس تغییر در وضعیت اصلی شرکت گرفته می‌شود، نه صرفاً به خاطر قیمتی که روی تابلو تغییر می‌کند.

مهمترین استراتژی های مدیریت سرمایه

استراتژی سرمایه‌گذاری در واقع مجموعه‌ای از قوانین و مقررات و بایدها و نبایدهاست که فرد سرمایه گذار برای کسب سود بیشتر و پوشش ریسک حاصل از سرمایه گذاری باید به آن‌ها پایبند باشد. استراتژی همیشه شبیه کشمکش بین سود و ریسک است. در نتیجه استراتژی سرمایه گذاری باتوجه به شرایط بازار، مرز بین ریسک و سود را برای سرمایه گذار تعریف می‌کند. به عنوان مثال اگر بازار در شرایط نااطمینانی باشد فرد سرمایه گذار باید بیشتر به فکر پوشش ریسک ناشی از سرمایه خود باشد و محتاطانه‌تر در بازار رفتار نماید.

استراتژی تهاجمی

در استراتژی هجومی اصل بر کسب سود حداکثری است و کسانی که از این استراتژی پیروی می‌کنند، تمایل دارند در ازای سود بیشتر ریسک‌های بالاتری را بپذیرند. این نوع استراتژی معمولا به دید کوتاه‌مدت خواهد بود و سرمایه گذار نسبت به نوسانات بازار حساس است. یکی از بازارهای مناسب برای چنین استراتژی، حضور در بازار اوراق بهادار و خرید و فروش سهام شرکت‌های موجود در آن است. اگر دانش و وقت کافی در این خصوص ندارید، می‌توانید از صندوق‌های سهامی مانند آوای سهام کیان، آهنگ سهام کیان و صندوق شاخصی هم وزن کیان استفاده کنید.

استراتژی محتاطانه

در این نوع استراتژی، سرمایه‌گذار کمتر به نوسانات بازار توجه می‌کند و اصل بر سرمایه گذاری بلندمدت است. یکی از اصول اساسی آن در وهله‌ی اول حفظ سرمایه و جلوگیری از ضرر دارایی است. سرمایه گذاری در بانک یکی از این نوع استراتژی‌ها است اما بازدهی آن چندان زیاد نیست. به عنوان مثال سود سپرده‌گذاری در بانک از گزینه‌هایی مانند سرمایه گذاری در صندوق‌های با درآمد ثابت کمتر است. بهترین گزینه برای این نوع استراتژی، صندوق‌های با درآمد ثابت هستند. از جمله این صندوق‌های درآمد ثابت می‌توان به صندوق درآمد ثابت کیان و صندوق ندای ثابت کیان اشاره کرد.

استراتژی پوششی

استراتژی پوششی در واقع بین دو استراتژی محتاطانه و هجومی قرار دارد. این استراتژی تعریف مشخص و دقیقی ندارد. درواقع این استراتژی سعی می‌کند در آن واحد هم سوددهی و هم ریسک را پوشش دهد و به گونه‌ای عمل کند که از اهداف بلندمدت و کوتاه‌مدت به صورت همزمان سود کسب کند. به گونه‌ای که هم سرمایه‌گذاری بلندمدت و هم سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت داشته باشد و سرمایه خود را برای هدف‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت تقسیم کند.

عوامل تاثیرگذار بر مدیریت سرمایه چیست؟

ریسک

سرمایه‌گذاری عموما با ریسک همراه است. سرمایه‌گذار باید قبل از انتخاب سرمایه‌گذاری ریسک بازار را شناسایی کند و بر اساس میزان ریسک بازار اقدام به سرمایه‌گذاری کند.

بازده

یک عامل مهم و تاثیرگذار برای مدیریت سرمایه تعیین میزان بازدهی مورد انتظار از بازار است. در این حالت سرمایه‌گذار می‌داند که قرار است به چه میزان بازدهی از سرمایه‌گذاری خود برسد.

میزان سرمایه اولیه

برای ورود به بازارهای مختلف ممکن است سرمایه اولیه متفاوتی لازم است. فرد باید بر اساس سرمایه اولیه‌ای که دارد به دنبال بازار سرمایه‌گذاری مناسب باشد.

سبد سرمایه گذاری متنوع

هرگز همه‌ تخم‌مرغ‌های خود را در یک سبد قرار ندهید. ایجاد تنوع سرمایه‌گذاری در بازارهای با ریسک‌های مختلف یکی از اصول مدیریت سرمایه است.

زمانبندی

سرمایه‌گذار با رصد و بررسی بازارهای مختلف، باید از زمان ورود و خروج خود از بازار را به صورت تقریبی از قبل مشخص کند.

مدیریت هزینه ها

هر بازاری دارای هزینه معاملاتی است. اگر سرمایه‌گذار بتواند چنین هزینه‌هایی را کاهش دهد در میزان سودآوری آن تاثیر‌گذار خواهد بود.

اجتناب از تصمیم های احساسی

بازارها عموما نوسانات قیمتی کوتاه‌مدت دارند. سرمایه‌گذاران باید از قبل مشخص کرده باشند که در چه بازه سود و بازه زمانی از بازار خارج می‌شوند. در این صورت در زمان نوسانات قیمتی گرفتار رفتارهای هیجانی نمی‌شوند.

چگونه استراتژی خوبی برای مدریت سرمایه تدوین کنیم؟

همانگونه که گفته شد استراتژی تعریف ثابت و مشخصی ندارد بلکه از دیدگاه هر پژوهشگر یا مدیر باتجربه‌ای تعریف خاصی دارد. به این دلیل برای تعیین یک استراتژی سرمایه گذاری خوب باید به یکسری ویژگی‌های فردی توجه داشت و برحسب این ویژگی‌ها استراتژی مناسب را تعیین کرد. از جمله این ویژگی‌ها می‌توان به میزان ریسک‌پذیری شخص، میزان آگاهی و دانش مالی سرمایه‌گذار، تمایلات شخصی فرد در مورد مقوله‌های سرمایه‌گذاری و میزان سرمایه و درآمد شخص سرمایه‌گذار اشاره کرد. بر اساس ویژگی‌های ذکر شده به صورت نسبی می‌توان استراتژی مناسبی برای سرمایه‌گذار تعیین کرد.

مزایای داشتن استراتژی سرمایه گذاری

استراتژی در سرمایه‌گذاری بسیار مهم است. بدون داشتن استراتژی مناسب، سرمایه‌گذار در واقع بدون هدف یا سردرگم معامله انجام داده است. استراتژی سرمایه‌گذاری باعث مشخص کردن هدف و مقدار سود حاصل از سرمایه‌گذاری می‌شود. او با این کار مقدار سود و مدت زمان رسیدن به این هدف را از قبل تا حدودی مشخص کرده است. با توجه به استراتژی که وی از قبل در پیش گرفته، کوتاه‌مدت یا بلندمدت بودن سرمایه گذاری مشخص شده است. مثلا اگر استراتژی بر این بود که سرمایه‌گذاری طولانی‌مدت باشد سرمایه‌گذار به نوسانات مقطعی بازار تقریبا بی‌توجه یا کم‌توجه شده و فقط به هدف و زمان از قبل تعیین شده در استراتژی فکر می‌کند.

معایب داشتن استراتژی سرمایه گذاری

همان گونه که ذکر شد، استراتژی باعث می‌شود افراد با هدف مشخص و در مدت زمان خاصی سرمایه‌گذاری می‌کنند. اما اگر نحوه انتخاب استراتژی اشتباه باشد، سرمایه‌گذار به دلیل این که هدفش از قبل مشخص شده و امید دارد در زمان تعیین شده به سود مشخصی برسد، دچار ضرر خواهد شد. از معایب استراتژی این است که اگر شرایط بازار اشتباه تشخیص داده شود و برحسب آن استراتژی در پیش گرفته شود، هرچند قابل جبران است اما زمان و مقداری از دارایی سرمایه‌گذار را از بین خواهد برد.

جمع‌بندی: بدون مدیریت سرمایه، هیچ استراتژی دوام ندارد

بسیاری از افراد در بازار گمان می‌کنند که کلید ثروتمند شدن، تنها پیش‌بینی دقیق قیمت‌ها یا پیدا کردن بهترین لحظه برای خرید است. اما واقعیت چیز دیگری است؛ حتی اگر بهترین روش‌های معاملاتی را هم داشته باشید ولی از سپری به نام «مدیریت سرمایه» استفاده نکنید، در برابر نوسانات شدید بازار دوام نمی‌آورید.

اگر معامله‌گر نداند چه زمانی باید جلوی ضرر را بگیرد یا چه مقدار پول وارد معامله کند، ممکن است تمام سودهایی را که با زحمت به دست آورده، تنها با یک اشتباه محاسباتی از دست بدهد.

مدیریت دارایی بیشتر از اینکه با عدد و رقم سر و کار داشته باشد، تمرینی برای کنترل ترس و طمع است. موفقیت در این مسیر، به صبر و نظم زیادی نیاز دارد. برای دوام آوردن در بازار، یادتان باشد که «حفظ اصل پول» همیشه واجب‌تر از «سود کردن» است. اگر دور هیجان را خط بکشید و به این اصول پایبند باشید، هم سرمایه‌تان حفظ می‌شود و هم در بلندمدت رشد می‌کنید.